Kun je je brood verdienen in de metal scene? Dit was een van de onderwerpen die aan bod kwamen tijdens het Zaanse Metal Panel van 13 maart. Drie panelleden die hun sporen verdiend hebben in de metalscene gingen in gesprek met host Dennis Jak, muzikant en eigenaar van platenlabel Stageblast Records.
Het panel bestond uit Morrison de Boer (zanger Inferum), Hans Bijland (gitarist Arising Rebellion) en Stefan Bouwhuis (oprichter Metal Jam en gitarist en zanger van Gutslasher). Dennis Jak van o.a. metalplatform Stageblast Records en organistor van het NH MetalFest in DE FLUX, modererede het panelgesprek.
Drijfveer achter de muziek
Hans: omgekeerde volgorde
‘Tijdens mijn schooltijd maakte ik kennis met Iron Maiden. Ik dacht dit kan ik ook, maar niets bleek minder waar. Ik ben toen eerst mensen gaan zoeken om een band mee te beginnen en daarna heb ik pas een gitaar gekocht. Nu is gitaarspelen op zich m’n drijfveer. Thuis speel ik te weinig, dus een show in het vooruitzicht is een goede stok achter de deur om wel te spelen.’
Morrison: Grunten onder de douche
‘Het zat er bij mij al vroeg in. Toen ik een jaar of 4 was, vroeg ik al aan mijn ouders of er metal op mocht in de auto. Vanaf het moment dat ik mijn eerste show bezocht, dacht ik: dit wil ik ook. Zo begon ik met oefenen met grunten onder de douche. Ik hoef geen instrument te spelen, ik wil schreeuwen op het podium. Mijn ziel en zaligheid richting het publiek gooien.’
Stefan: van de Metal jam naar band
‘Toen ik een jaar of 17 was begon ik in mijn eerste metalband. We hadden een aantal nummer geschreven en de volgende stap is dat je een plek zoekt om te spelen. Toen kwamen we uit bij de reguliere jamsessie van de Groote Weiver. Dat was wel even wat anders voor het publiek. In gesprek met een oude buurman die daar ook was, ontstond het idee zelf een Metal Jam te organiseren. Dit bleek een groot succes en inmiddels is er ook een Metal Jam presents. Een bandavond met bands voortgekomen uit de jamsessies. Er is veel op m’n pad gekomen wat ik heb aangepakt. Ik zag vroeger voor me hoe ik dat zou doen en nu ben ik op dat punt gekomen dat ik het doe: ik ben gitarist en zanger, en ik vind het leuk om te show op te hypen met gitaar en gebrul.’
Je brood verdienen in de metal
Er zijn niet veel metalbands in Nederland die hun brood kunnen verdienen met de muziek. Hoe komt dat en zien de panelleden dit nog voor zichzelf gebeuren?
Hans: Nieuwe mogelijkheden voor jongere muzikanten en bands
‘Voor mezelf zie ik dit niet meer gebeuren, maar voor jongere muzikanten en bands zijn er nieuwe mogelijkheden, denk aan online homestudio’s en social media, waardoor ze snel hard kunnen gaan.‘
Morrison: Bereid zijn om je vrije tijd op te geven
Volgens Morrison is het zeker mogelijk binnen de metal scene, maar om iets te bereiken moet je ook bereid zijn om je vrije tijd op te geven. ‘Je bent veel van huis en en dat moet je wel willen. Als je de kans krijgt, moet je deze pakken.’
Stefan: Creativiteit is key
‘Ik denk zeker wel dat het mogelijk is, maar ik kijk er wel anders naar dan toen ik jonger was. Als je creatief bent kun je een heel eind komen. Ik moet voor mezelf nog ontdekken of ik dit zou willen en kunnen, maar ik laat het op me afkomen.’
Dennis vraagt de panelleden of hun andere bezigheden, zoals het organiseren van de Metal Jam (Stefan) of de werkzaamheden bij Metal factory (Morrison), invloed heeft gehad op het succes van hun bands?
Stefan: ‘Ik vraag mezelf dit ook af en ik sluit niet uit dat het best een soort kruisbestuiving zou kunnen zijn, omdat ik ook via dat netwerk mijn (demo)materiaal laat horen.’
Morrsison: ‘Ik denk zelf dat het niet per se veel invloed heeft gehad op mijn band. Ik heb er een hoop geleerd, maar dat staat los van mijn band.’
Verschil tussen bands toen en nu
De panelleden reflecteren op de verschillen tussen de verschillende generaties:
Morrison: ‘In de omgang merk ik weleens verschil tussen de artiesten die er hun brood mee verdienen, die kunnen soms wat stugger zijn in mijn beleving, en de mensen vooral spelen omdat ze het leuk vinden, zij zijn over het algemeen wat vriendelijker.’
Stefan: ‘Ik merk dat de oudere bands meer rust uitstralen, doordat ze meer ervaring hebben. Dat zie ik op het podium terug, maar ook backstage. De jongere generatie zijn vaak veel meer hyped.’
Hans: ‘Wat Morrison en Stefan beschrijven herken ik ook. Maar ik zie ook verschil in in beleving. De jongere generatie zijn kritischer. Als ze iets terugluisteren vinden ze het vaak niet goed genoeg, terwijl wij (iets ouder en meer ervaren) denken van: het komt wel goed.’
Verschillen en overeenkomsten in de scènes
Hans vertelt dat er bij Black metal, Death metal en Trash metal veel overeenkomsten zijn tussen publiek. ‘Er zijn op dit moment veel deathmetal bands. Het is een grote scene, met veel subgenres. Het is een cultuur op zich.’ Voor andere subgenres zoals groove metal is het wat lastiger om succes te boeken.
Schrijven van muziek
Dennis vraagt de panelleden of zij rekening houden met hun publiek bij het schrijven van hun muziek.
Hans: ‘Ik heb gemerkt dat simpelheid het beste werkt, en daar houden we binnen de band wel rekening mee bij het schrijven van nieuwe muziek. Zo hanteren we bijvoorbeeld de regel dat iemand maximaal drie riffs mag aanleveren voor een nieuw nummer. Daar gaan we als band dan organisch mee spelen en vervolgens ook meteen opnemen.’
Stefan: ‘Enerzijds houden we hier wel rekening maar, maar anderzijds niet. Ik vind het belangrijk dat onze muziek moshbaar is. Maar bij ons ontstaat de dynamiek in de nummers, omdat onze bandleden allemaal van andere muziek houden. Iedereen levert een soort blokjes aan en dat puzzelen we dan in elkaar. We denken niet van te voren: hoe reageert het publiek erop? Maar wel achteraf: waar werd op gemosht? En dat nemen we dan weer mee in een volgend nummer.‘
Morrison: ‘Het is ook voor wat publiek je wilt staan. Waar wordt je voor geboekt? Wat voor nummers in wat voor set voor welk publiek? Zo is het album wat we nu uitbrengen heel erg technisch, maar ook moeilijke muziek. Ik vind dat zelf het coolst, maar ik merk ook dat het publiek vaak niet zo goed weet hoe er mee om te gaan. Uiteindelijk staan we achter al onze nummers, maar het hangt af van de plek waar we spelen (en dus welk publiek er komt) welke muziek we spelen.’
De stap(pen) naar succes
De graadmeter van succes
Stefan: ‘Als het publiek losgaat. Ik ben dan tijdens de show aan het analyseren hoe iedereen aan het moshen is’.
Morrison: ‘Live spelen. Ik zou geen band kunnen hebben die niet optreedt’.
Hans: ‘Als mensen onze merchandise kopen.’
Hoe wordt je succesvol?
De band van Morrison doet niks zonder plan. ‘Als je als doel hebt om verder te komen met je band moet je je bij alles afvragen: Waarom? Waarom op dit moment? Wat is de vervolgstap? Gaan we eruit halen wat we erin stoppen? Denk ook niet dat je geen hobbels tegenkomt, want die gaan er wel komen. En daarbij is het ook niet altijd een eerlijke wereld. Zalen praten met elkaar, dus ook over kosten. Je moet soms ook nee zeggen. Er komt uiteindelijk een omslagpunt dat je kan zeggen we doen minder shows, voor meer geld. want als je te veel speelt, draai je jezelf ook de nek om. Wat bij ons lang niet goed is gegaan dat we niet iemand hadden die dingen regelde aan de achterkant van de band.’
Hans staat hier hetzelfde in, maar constateert wel een verschil met zijn eigen band: ‘Wij hebben nog geen album uitgebracht. Onze volgende stap is nu eerst muziek opnemen, zodat mensen het in goede kwaliteit kunnen horen en we onszelf kunnen promoten. Daarnaast hebben we een eigen metalfestival ‘Rebellion Fest’. Tijdens dit festival treden er bands uit heel Nederland op. Zo kiest elk bandlid een band uit en de overige drie kiezen we gezamenlijk. hiermee verkrijgen we naamsbekendheid bij de bands en proberen we openingen te creeren voor optredens.’
Stefan: ‘Bij ons is het ook gaandeweg het wiel uitvinden. We hadden een einddoel, maar ook heel wat hobbels en kapotte wielen onderweg. Laat je hierdoor niet uit het veld slaan.’
Uitstraling van de band
Als de panelleden gevraagd wordt een band te noemen met het ultieme imago, komt Slipknot als een van de eerste namen naar boven bij de panelleden. Morrison: ‘Aan hun hele presentatie zie je meteen dat zij het zijn. Dat is voor mij ultiem’. Ook bij de andere bands wordt er nagedacht over de uitstraling.
Hans: ‘Bij Arising Rebellion wil Ik bijvoorbeeld geen bandshirts van andere bands tijdens de show op het podium. Ik wil dat wij blenden op het podium en wat rust uitstraalt op het podium. Dat de aandacht niet naar een individu gaat, gaat maar naar de band/muziek.’
Stefan: ‘Wij met Gutslasher proberen wel een shirt aan te trekken van een band die we tof vinden, maar die wel aansluit bij onze muziek.’
Vragen uit het publiek
Regio Noord-Holland staat niet bekend als de meest bruisende metal regio. Hoe ervaren jullie dat?
Hans: ‘Ik ben hier geboren en getogen, dus ik ken de mensen uit de lokale scene, maar ik heb ook ervaren dat Noord-Holland heel stug is in vergelijking met andere steden. Ik heb wel het idee dat het al wat losser wordt.‘
Stefan: ‘Ik heb het idee dat de scene weer aan het opbloeien is, en dat er een nieuwe generatie opkomt.’
Morrison: ‘Ik denk dat het ook verschilt waar je heen gaat, welke doelgroepen je treft. Ik denk bijvoorbeeld dat een (metal)jam al meer jongeren trekt. Als ik naar mezelf kijk, was in een band spelen vroeger voor mij het hoogst haalbare en waar vind je mensen om mee in een band te spelen? Juist bij een jam.’
Is de metalscene inclusief genoeg?
Dennis merkt op dat er merkbaar meer vrouwen in de scene zijn dan vroeger. Is de metal scene inclusief? Volgens de panelleden gaat het erom dat je een goede muzikant bent, dan maakt het niet of je man of vrouw bent.
Laatste adviezen
De panelleden sluiten af met nog drie adviezen:
Stefan: ‘Doorbijten, jezelf niet uit het veld laten slaan door tegenslagen. En na zo’n tegenslag even een stapje terug doen en bijvoorbeeld even vrij nemen van de band. Vooral niet te snel, te explosief en te veel dingen willen doen.’
Morrison: ‘Doe niks zonder plan. Vraag jezelf altijd af: Waarom zou ik het doen? Waarom op dit moment? Denk aan de lange termijn. Je wilt dat het mensen het lang cool vinden en niet kort.’
Hans: ‘Ook belangrijk is een goede verstandhouding met alle bands waar je mee speelt. Dan creëer je openingen naar andere shows. Zo is social media super handig, omdat je zo contact met elkaar kan houden en daardoor ook contact kan leggen voor optredens.’
Last but not least: Ga altijd vol gas bij een show. Zelfs al is het voor weinig bezoekers. Een goede show is goede promo!
